Tarihi Su Değirmeni
Çarkları yüzyıllardır durmadan dönüyor.. Akyazı‘da bir efsane yaşıyor Akyazı Şerefiye’deki tarihi su değirmeni, suyun gücüyle çark döndürmeye devam ediyor.
Mısır ve buğday öğütülen değirmen, ziyaretçilerine adeta zaman yolculuğu yaşatıyor.
Tarihi su değirmeni, Şerefiye Mahallesi’nin yeşil dokusu içinde yüzyıllardır olduğu gibi gürül gürül akan suyun gücüyle çalışmaya devam ediyor. Modern makinelerin gölgesinde unutulmuş gibi dursa da, değirmenin içindeki tıkırtılı mekanizma ve çarkları döndüren suyun sesi, ziyaretçilerini ilk adımda tarihin içine çekiyor.
Bugün hâlâ aktif olarak çalışan değirmende mısır ve buğday öğütülüyor. Üstelik bu nostaljik deneyimin bedeli de oldukça mütevazı: kilosu sadece 8 TL (2024). Köylüler ve meraklı ziyaretçiler, hem ihtiyacını karşılıyor hem de yüzlerce yıllık geleneğin yaşamasına katkı sunuyor.
Su değirmenlerinin geçmişi M.Ö. 3. yüzyıla uzanıyor. Antik Yunan’dan Bizantion’a uzanan serüvende Anadolu’daki ilk örneği, Niksar’da Kelkit Çayı üzerine kurulan değirmendi. O günden bugüne, su gücüyle dönen çarklar binlerce köyün un ihtiyacını karşıladı; kimi zaman da mermer şekillendirmekten dinkleme işlerine kadar pek çok alanda kullanıldı.
Şerefiye’deki bu tarihi yapı da aynı prensiple çalışıyor: yüksekten akan bir su yolu çarka yönlendiriliyor, suyun gücüyle dönen çark değirmen taşlarını harekete geçiriyor ve tahıl un hâline geliyor. Çalışan birkaç isteklinin kontrolünde, taşların ritmik hareketiyle ortaya çıkan bu sahne, modern zamanların içinde bir tarih dersi gibi.
Bugün Sakarya’nın en özel kültürel mirasları arasında yer alan Şerefiye Tarihi Su Değirmeni, ziyaretçilerine hem nostalji hem de yaşayan bir tarih sunuyor. Suyun sesiyle harmanlanan buğday kokusu, adeta “geçmiş hâlâ burada” diyor.